Tết Nguyên Đán được hầu hết người Việt Nam trông chờ nhất trong năm. Đây là kỳ nghỉ dài để mọi người được đoàn viên, quây quần bên nhau. Vì vậy, ai cũng đều muốn chuẩn bị tươm tất nhất cho ngày này, nhất là mâm cỗ trong mùng 1 Tết.

Tuy nhiên để chuẩn bị cho mâm cỗ đủ đầy, trọn vẹn ngày Tết thì không phải ai cũng biết. Nào hãy cùng WorldLandCorp tìm hiểu điều này qua bài viết sau nhé!

Mùng 1 Tết có ý nghĩa gì?

Ý nghĩa ngày mùng 1 Tết
Ý nghĩa mùng 1 Tết

Dân gian có câu “Mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy”, ý nghĩa ngày mùng 1 Tết dựa trên cơ sở đó. Đây là ngày được dành cho cha vì theo quan niệm từ xa xưa, người cha có vị trí cao nhất, là trụ cột gia đình.

Câu tục ngữ “Con không cha như nhà không nóc” cho thấy tầm của người cha trong gia đình. Đó là “nóc nhà” – vị trí cao nhất, chở che cho mọi người trong gia đình. Cha nguyện hi sinh để bảo bọc những người thân yêu, là chỗ dựa trong gia đình.

Chính vì vậy, ngày đầu tiên của năm mới là ngày dành cho cha. Đây là dịp để con cái thể hiện sự biết ơn, lòng tôn kính với cha mình.

Cúng mùng 1 Tết có ý nghĩa gì?

Là ngày lễ thiêng liêng, là ngày sum họp của gia đình sau một năm làm việc, học tập vất vả. Mâm cơm ngày Tết cần đầy đủ các món và phải kĩ càng hơn mọi ngày. Nguyện cầu cho một năm đủ đầy, sung túc, hạnh phúc nên mâm cỗ mùng 1 Tết của mọi nhà đều có những món ngon nhất, sắp xếp chỉn chu, trau chuốt.

Ý nghĩa mâm cỗ cúng mùng 1 Tết
Ý nghĩa mâm cỗ cúng mùng 1 Tết

Ngoài ra, mâm cỗ còn thể hiện sự tưởng nhớ đến tổ tiên, ông bà và cả những người có công với đất nước. Vì vậy, mâm cỗ cúng trong các ngày Tết được mọi nhà chuẩn bị tươm tất, kĩ càng.

Mâm cúng Mùng 1 Tết gồm những gì?

Theo những nhà văn hóa học, mâm cỗ mùng 1 Tết gồm có:

  • Mâm ngũ quả
  • Hương hoa
  • Giấy tiền vàng mã
  • Đèn
  • Nến
  • Trầu cau
  • Rượu
  • Trà
  • Bánh chưng (hoặc bánh tét)

Cỗ mặn hay cỗ chay đều được nhưng phải chuẩn bị kĩ càng và bày trí trang nghiêm, chỉn chu.

Mâm cúng ngày mùng 1 Tết
Mâm cúng ngày Tết

Ngày nay, mâm cỗ chỉ cần khoảng 4-5 món ăn tùy vào kinh tế gia đình. Điều quan trọng là lòng thành hướng về tổ tiên và không khí vui vẻ bên nhau ngày Tết.

Dưới đây WorldLandCorp sẽ giới thiệu đến các bạn một số cách bày mâm cỗ quen thuộc, đơn giản nhé!

Mâm cỗ ở miền Bắc

Ở miền Bắc, mâm cỗ thường đầy đủ 4 bát, 4 đĩa tượng trưng cho tứ trụ, bốn mùa, bốn phương. Ngoài ra, những gia đình cầu kì hơn thì sẽ có đến 6 bát, 6 đĩa hoặc thậm chí 8 bát, 8 đĩa.

Mâm cỗ ở miền Bắc ngày mùng 1 Tết
Mâm cỗ ở miền Bắc ngày mùng 1 Tết

4 đĩa trong mâm cỗ miền Bắc gồm:

  • 1 đĩa gà luộc
  • 1 đĩa thịt lợn
  • 1 đĩa giò lụa
  • 1 đĩa chả quế

Luôn có một đĩa xôi gấc với ước mong những điều may mắn, đỏ tươi như màu gấc trong năm mới.

4 bát gồm:

  • 1 bát chân giò hầm măng
  • 1 bát bóng thả
  • 1 bát miến dong
  • 1 bát mọc nấm thả

Chân giò phải vừa nạc vừa mỡ, giữa bát còn có 1 miếng thịt ba chỉ vuông vức được khía làm tư, nở đều bốn góc.

Ở miền Bắc, vào năm mới sẽ không sát sinh nên hầu như các món ăn phải đều được chuẩn bị từ trước.

Mâm cỗ ở miền Trung

Mâm cỗ ở miền Trung đầy đủ các món từ khô đến nước hơn so với miền Nam. Đa số là các món có vị mặn, đậm đà như:

  • Nem lụi
  • Bò nướng sả ớt
  • Heo quay
  • Gà quay
  • Bò nấu thưng
  • Củ cải kho nạc heo
  • Thịt nạc rim,…
Mâm cỗ ở miền Trung ngày mùng 1 Tết
Mâm cỗ ở miền Trung ngày mùng 1 Tết

Ngoài ra còn có thịt bò, thịt heo ngâm nước mắm. Một đặc trưng của người miền Trung là món cuốn ăn kèm với bánh tráng, rau sống. Bên cạnh đó còn có các món trộn như: thịt gà trộn rau răm, vả trộn, măng trộn, mít trộn làm khai vị.

Cuối cùng là những món tráng miệng như:

  • Bánh ngũ sắc
  • Bánh phục linh
  • Bánh sen tán
  • Bánh in bột nếp
  • Các loại bánh đậu xanh nhuộm màu được nặn theo hình trái cây rất nghệ thuật

Mâm cỗ ở miền Nam

Mâm cỗ ở miền Nam thường đơn giản, phụ thuộc vào kinh tế gia đình. Điều này thể hiện sự trù phú, màu mỡ của vùng miền, không quá chú trọng sự cầu kì như miền Bắc.

Mâm cỗ miền Nam thường phong phú, không quá gò bó theo một chuẩn nhất định. Gồm có:

  • Chả giò chiên
  • Lạp xưởng tươi
  • Gỏi gà luộc xé phay
  • Củ kiệu
  • Đặc biệt phải có bánh tét

Cũng đa dạng hơn bánh chưng miền Bắc, bánh tét có thể là tét nếp cẩm, tét ngọt, hoặc bánh tét dừa, nhân có thể là thịt, hoặc trứng vịt,…

Mâm cỗ ở miền Nam ngày mùng 1 Tết
Mâm cỗ ở miền Nam ngày mùng 1 Tết

Hai món thường xuất hiện trong mâm cỗ là thịt kho trứng và canh khổ qua. Thể hiện mong muốn một năm tốt đẹp, sung túc nên 2 món này không thể thiếu ở mâm cỗ miền Nam.

Mâm cỗ chay

Mâm cúng chay ngày mùng 1 Tết
Mâm cúng chay ngày Tết

Theo Phật giáo thì ngày đầu năm không nên sát sinh. Thay vì chuẩn bị mâm cỗ mặn, người ta  thường chuẩn bị mâm cỗ chay. Một vài món ăn thường xuất hiện đó là:

  • Rau củ xào chay như cà rốt, bắp non, nấm, cải thảo,…
  • Đậu hũ: Có thể được chiên xù, đậu hũ xào nấm, đậu phụ tứ xuyên,…
  • Canh nấm chay: Đây là món hầu như không thể thiếu trong mâm cúng. Bạn có thể chọn những loại nấm, rau củ yêu thích, không cần quá cầu kì.
  • Món xôi: Luôn có mặt trên mâm cúng ngày Tết. Có thể là xôi đậu xanh, xôi gấc, xôi lá dứa,…

Bài văn khấn mùng 1 Tết

Theo sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam – NXB Văn hóa Thông tin, có những bài văn khấn sau:

Bài 1: Văn khấn gia tiên ngày mùng 1 Tết

Văn khấn gia tiên
Văn khấn gia tiên ngày mùng 1 Tết

Bài 2: Văn khấn thần linh trong nhà mùng 1 Tết

Văn khấn thần linh
Văn khấn thần linh ngày mùng 1 Tết

Bài 3: Bài cúng mùng 1 Tết khác

Bài khấn Tết
Bài khấn ngày mùng 1 Tết

Vừa rồi WorldLandCorp đã mang đến tất cả những điều cần biết về mâm cỗ cúng ngày Tết. Hi vọng bạn có thêm nhiều thông tin hữu ích nhé!